Przeżyć w Berlinie, zrozumieć Niemcy

W Berlinie pod Reichstagiem postawiono fragment ceglanego muru ze Stoczni Gdańskiej, na którym zawieszono tablicę z podziękowaniami  dla „Solidarnośći” i Polski za obalenie komunizmu i zjednoczenie Europy. Dla Polaków sprawa jest jasna – Niemcy wystawili "Solidarności" piękny pomnik.

Ale Niemcy sami nie wiedzą jak to to nazwać. Według ich wyobrażeń nie można mówić o murze per „Denkmal” (pomnik) – bo w niemieckim pomniki to wolnostojące dzieła sztuki. Mur ze stoczni stoi przecież tuż przy murze Reichstagu i ciężko mówić o nim jak o artystycznym dziele.

Co więcej, pomniki w Niemczech mają kolejną wyróżniającą cechę – na ich budowę wymagane jest zezwolenie budowlane.  Gdyby Bundestag chciał budować Solidarności prawdziwy, niemiecki pomnik, to musiałby o nie wystąpić i toczyć potem boje z władzami Berlina. Trwało by to kilka lat – „Solidarności” na pewno by nie uhonorowano na 20. rocznicę upadku komunizmu.  No i Niemcy bardzo bali się, ze jak wystawią Polakom pomnik, to z pretensjami przyjdą Czesi, Węgrzy, Rumunii, Litwini itd. którzy też mają swój wkład w obalenie komunizmu.

By obejść przepisy i nie prowokować innych krajów do nowych żądań Niemcy mówią, że „Solidarność” uhonorowali „Gedenktafel” – tablicą pamiątkową, co w polskim  tłumaczeniu brzmi niezwykle żałośnie. Wczoraj w Bundestagu sami Niemcy przyznawali w konsternacji, że ta nazwa jest beznadziejna, bo nie odpowiada rzeczywistości.  W końcu stawiają pod Reichstagiem kawał muru o wymiarach trzy na trzy i mają teraz o tym mówić per „tablica”?

Ale jak to więc nazwać? „Gedenkstätte” ? (miejsce pamięci) – zupełnie nie pasuje. „Gedenkstein”, „Gedenkzeichen” ? – dajcie spokój. Może „Gedenkmauer”  - może by to miało sens, ale mur w Berlinie ma specyficzne konotacje. Niemcy są w kropce. Wystawili „Solidarności” kawał muru z dziękczynną tablicą i nie wiedzą jak to w swoim języku nazwać.

Podpowiem  więc – Solidarność-Denkmal.